Het wetsvoorstel Happart, dat nu opnieuw voorligt in de Senaat, wenst tabaksreclame toe te laten voor “evenementen en activiteiten, die op mondiaal niveau georganiseerd worden tot en met 1 oktober 2006”, datum waarop een Europees reclameverbod van kracht wordt. Eerder was dit voorstel in de Senaat reeds aangenomen, maar werd in de Kamer van Volksvertegenwoordigers verworpen.
Happart
en cs stellen dat “ de weigering om de uitzondering toe te staan en de daarmee
gepaard gaande afschaffing van de Grote Prijs van Francorchamps veel onbegrip en
verontwaardiging heeft doen rijzen. De regio verloor daarmee een internationaal
uitstalraam, vele economische en handelssectoren berekenden hun winstderving, en
de non-profitsector moest het stellen zonder de inkomsten waarmee hij zijn
activiteiten ontwikkelt, onder meer ten behoeve van de jongeren. Dat alles omdat
men geweigerd heeft een uitzondering toe te staan op de « anti-tabakswet »
voor drie of vier dagen per jaar gedurende twee jaar !”
Happart
betwist evenwel “de noodzaak van een wetgeving ter bestrijding van het roken
en de nefaste gevolgen ervan voor de gezondheid niet. Vandaar het voorstel om een Fonds ter bestrijding van het
tabaksgebruik op te richten, dat vanaf het begrotingsjaar 2003 en gedurende ten
minste zes opeenvolgende jaren jaarlijks met een bedrag van 1.859 200 euro zou
worden gestijfd”.
De inzet rondom de grote Prijs van Francorchamps overstijgt de sportieve en economische belangen van de Waalse regio. De vraag is inderdaad hoe ernstig België omgaat met de gezondheidsschade, die tabak veroorzaakt. Dit op een ogenblik dat de Wereldgezondheidsorganisatie in Genève unaniem – dus ook met Belgische en EU steun – een verdrag ter bestrijding van de tabak heeft opgenomen, waaronder een uitdrukkelijk verbod van reclame.
Tabak is geld, veel geld en geld is macht, ook politieke macht. Tabak zaait ook dood en gezondheidsvernieling. Wereldwijd sterven jaarlijks 5 miljoen mensen aan de gevolgen van het roken. In ons land, 22.000 te vergelijken met de 1500 verkeersslachtoffers. Jaarlijks geeft het RIZIV tussen de 1,65 en 3,37 miljard Euro uit aan de gevolgen van het roken. Elke roker kost jaarlijks 2000 Euro aan zijn onderneming.
Feit is dat de promotoren van tabaksreclame voor Francorchamps in de kaart spelen van de tabaksindustrie. Aangezien rokers vlugger sterven, moeten ze vervangen worden door nieuwe rokers, met name door jongeren. Jong geleerd, oud gedaan. De reclame richt zich hoofdzakelijk tot de jongeren en met succes. In ons land roken 39 % van de jongens en 27 % van de meisjes van 15 tot 24 jaar geregeld; 11 % roken occasioneel. Zij, die jong beginnen, roken meestal tot hun 35 jaar.
Reclame richt zich vooral tot jongeren van minder dan 18 jaar oud. De reclame heeft tot doel de sigaret te normaliseren, de indruk te verwekken dat roken een dagdagelijkse aangelegenheid is, een element van identificatie, sociaal en zelfs sportief. Het associeren van sporthelden met roken is voor de jongeren nefast.
Het reclame verbod moet dan ook totaal zijn, zoals de Wereldgezondheidsorganisatie het stelt. Ook het discours van de Overheid ter zake zou klaar en duidelijk dienen te zijn.
In ons land wordt met tabak en de duizenden doden en slachtoffers ervan, ook deze van passief het roken, op een schandalig lichtzinnige wijze omgesprongen. Voor zover er wetgeving is, zo in verband met restaurants en cafés, wordt ze door de band niet nageleefd. Controle is nagenoeg onbestaande. In de ondernemingen mag er vrij gepaft worden en werken honderdduizenden niet-rokers dagelijks in een kankerverwekkende omgeving.
Minister Magda Aelvoet stelde de oprichting van een Fonds inzake tabaksbestrijding voor met een bescheiden budget van 12, 5 miljoen Euro per jaar. Zij werd door de Ministerraad niet gevolgd. Minister Reynders kondigde de oprichting van het Fonds Rodin op, gefinancierd door de tabaksindustrie. Om te huilen.
Spirit wenst het roken terug te dringen.
Terecht zegt Spirit dat tabak
een verslaving is met bijzonder zware, vaak dodelijke gevolgen.
Ter gelegenheid van de recente regeringsonderhandelingen diende Spirit
een voorstel in om de treinen rookvrij te maken.
Dat voorstel werd niet weerhouden. Naar
verluid stuitte Spirit op een veto van formateur, Guy Verhofstadt, die zoals
bekend sigaren rookt, ook in aanwezigheid van niet-rokers en zonder hen
toelating te vragen.
Recent nog werden de schadelijke gevolgen van
roken onderlijnd door de Koninklijke Vlaamse Academies voor Wetenschappen en
Schone Kunsten, door de Liga tegen Kanker en door meer dan 1000 landgenoten in
een motie rondom het passief roken. 70
% van de Belgen roken niet. 62%
staat een rookverbod voor. Gezondheid
is een grondrecht, verankerd in artikel 23 van de Grondwet.
Zou de Overheid en in het bijzonder de wetgever dit grondrecht willen
eerbiedigen en hard maken? Francorchamps
geeft alvast het verkeerde signaal.
Roger Blanpain,
Lid van de Koninklijke Vlaamse Academie.