Persconferentie:
16 SEPTEMBER 2003
Op 10 juni 2003 stelden we samen met de Koninklijke Vlaamse Academie voor Geneeskunde en de Vlaamse Liga tegen kanker een motie voor “kom op tegen passief roken”. Die motie kreeg heel wat aandacht in de media. Heden 1150 handtekeningen; aantal dat nog dagelijks stijgt.
Aangemoedigd door die steun en door het standpunt van Minister Rudy Delmotte, Volksgezondheid[1] en de beslissing van de NMBS om treinen rookvrij te maken (vanaf 01-01-2004)
Maar zover zijn we nog niet. De Minister zal nog heel wat steun nodig hebben, vooral van de publieke opinie.
Herinneren
we aan:
1. Francorchamps: totaal verkeerd signaal nar de jeugd toe, het doel van de reclame;
2. Regeringsonderhandelingen: voorstel van Spirit om roken, op de trein te verbieden werd door de formateur van de tafel geveegd;
3. De Rodin stichting: een informatiecentrum over tabak gefinancierd door de tabaksindustrie
4. In Nederland krabbelde de overheid recent terug: het wettelijk rookverbod in cafés, discotheken, restaurants en coffeeshops is van de baan ( 11 september 2003)[2].
5. De bestaande wetgeving (horeca..; wordt nauwelijks nageleefd).
De Vlaamse Regering verleende op 12 september jl. machtiging tot ondertekening van de kaderovereenkomst betreffende de strijd tegen tabak, die op 23 mei 2003 in het kader van de Wereldgezondheidsorganisatie, unaniem werd aanvaard (zie bijlage). Deze overeenkomst werd reeds door 52 landen ondertekend. Minister Louis Michel zal dit eerlangs te New York ondertekenen (zie bijlage).
Uit de vele reacties en gesprekken, die ik na de motie had, blijkt toch nog dat heel wat mensen nog niet bewust zijn van:
1. de ongelofelijke schadelijke impact van het gebruik van tabak op rokers en passieve-rokers; aan dikwijls weerloze slachtoffers (kinderen, reizigers, werknemers enz.)
2. welke het leed is van heel wat passieve rokers;
3. welke de rechten zijn van de passieve rokers;
4. welke de rechten en plichten zijn van actieve rokers.
Vandaar dit boek:
Het is nodig de bevolking bewust te maken van de schade aan de gezondheid; de schade aan de omgeving; de kostprijs van tabak voor de gezondheidszorg; de kostprijs voor de onderneming.
We willen informatie geven: alles op een rij zetten en het maatschappelijk debat aanzwengelen. Ook een stem geven aan een stilzwijgende meerderheid, die gelaten ondergaat en snakt naar zuivere lucht.
In ons boek
1. laten we de slachtoffers aan het woord: tientallen getuigenissen van de sociale miserie, de woede en de machteloosheid van passieve rokers; de getuigenissen van artsen over de gevolgen voor weerloze kinderen....; werknemers, die de stank van bazen, willens nillens dienen in te ademen (I.4); die ontslagen worden omdat ze in een rokersomgeving niet kunnen functioneren.
2. laten we de wetenschap aan het woord over de gezondheidsschade (wereldwijd 5.000.000. doden per jaar; 1.000.000 van passief roken.....). In ons land 20.000 doden per jaar en 2.200 passieve rokers, waarvan 1000 in de horecasector.
Rook bevat 4000 elementen, waarvan 40 kankerverwekkend;
Wie dat leest valt omver (II).
Kostprijs voor de gezondheid en voor de onderneming.
3. Evalueren we de specifieke Belgische wetgeving naar Belgisch recht. Zo de regelgeving in de horeca, die nauwelijks wordt nageleefd. Tracht een restaurant te vinden waar duidelijk de plaatsen van rokers en niet-rokers aangeduid zijn en een afzuigsysteem behoorlijk werkt.
En toch is er hoop.
Er is het grondrecht op gezondheid (art. 23 van de Grondwet); het Verdrag ter bestrijding van tabak van 23 mei 2003 van de Wereldgezondheidsorganisatie, unaniem aanvaard en door reeds 52 landen ondertekend.
Er is het recht op een gezonde werkplaats (art; 20, 2° wet 1978 arbeidsovereenkomsten.
Er is een eerste arrest: Jean Leeman, politieagent, waarbij het recht op een rookvrij lokaal wordt erkend.
We onderzoeken het rookbeleid van bepaalde ondernemingen (af te raden: Vlaamse Gemeenschap – VRT; op goede weg KULeuven en Kluwer) (III).
4. Zoals gezegd, zijn er duidelijke standpunten van de Wereldgezondheidsorganisatie, en ook de Internationale Arbeidsorganisatie en de Europese Unie, die aandringen op beschermen tegen passief roken, ook en vooral in de onderneming (IV)
5. We onderzoeken de situatie in Nederland: zo in de onderneming: rookverbod (V).
6. Wat kan er nu aan gedaan worden. Welke zijn de rechten van passieve rokers?
We formuleren een rookbeleid voor de onderneming; een handvest voor de niet-roker en een gedragscode voor de roker.
De vraag is nu wat kan een passieve roker doen?
Veel. Het kruispunt is de onderneming. Daar presteren werknemers, komen klanten en gebruikers.
Vooreerst de werknemer heeft recht op een rookvrije ruimte. De werkgever is verplicht een rookverbod in te voeren en is daar verantwoordelijk voor. Waarom:
1. Art. 23 van de grondwet: gezondheid is een grondrecht; iedereen moet dat eerbiedigen;
2. Art. 20, 2° van de wet op de arbeidsovereenkomst: recht op een gezonde werkplaats= gezonde lucht;
3. roken is een vorm van pesten (wet 11 juni 2002) = wanneer de fysische of psychische integriteit van de werknemer wordt aangetast (strafrecht);
4. roken veroorzaakt stress bij passieve rokers: cao nr. 72 (1999) Nationale Arbeidsraad) = negatieve toestand met psychologische en fysische sociale netaieve gevolgen (strafrecht).
Punten 1-4 werden aangehaald in de zaak Leeman.
5. KB. 28 mei 2003: gezondheidstoezicht op de werknemers. Werknemers mogen niet blootgesteld worden aan “chemische agens). Rook bevat Meer dan 40 chemische kankerverwekkende stoffen!!!. (strafrecht).
Elke werkgever dient een rookverbod in te stellen en te handhaven.
De onderneming is een ruim begrip: de plaats waar de werknemer presteert: elke plaats waar arbeid wordt verricht, ongeacht of deze zich binnen of buiten een inrichting bevindt en ongeacht of deze zich in een besloten of open ruimte bevindt (welzijnswet, 1994).
Dit omvat dus ook: cafés, bars en restaurants, hotels, scholen, openbaar vervoer, stations, peronnen, vergaderingen allerhande, cafetaria’s, terrassen, recepties, persconferenties: elke plaats waar gepresteerd wordt. Daar mag niet gerookt worden, ook niet door klanten. De werknemer heeft recht op vrije lucht.
Werknemers kunnen dagvaarden voor de arbeidsrechtbank, en een veroordeling bekomen, klacht neerleggen en eventueel schadevergoeding eisen.
Onderlijnen: de burgerlijke verantwoordelijkheid van de werkgever, arbeidsgeneesheer en de preventieadviseur. Passende maatregelen dienen genomen om de gezondheid van de werknemer te beveiligen.
Daarmede zijn alle gesloten en openbare plaatsen gedekt.
Het zou goed zijn mocht de Overheid dit klaar en duidelijk bevestigen (blz. 141)
1. het verdrag van de WGO ondertekenen, ratificeren en uitvoeren;
2. de nodige KB’s nemen
Volksgezondheid
Arbeid
Vervoer
3. Vlaamse Overheid: preventie
Gedragscode voor de onderneming (zie blz. 131);
Handvest van de niet-roker (blz 7);
Gedragscode voor de roker (blz. 145).
EN DE KINDEREN? HET ONGEBOREN LEVEN?
Honderdduizenden babies en kinderen staan dagelijks bloot aan passief roken!!!! Is schandalig zeggen de kindergeneesheren!!!!!!!!!!!!!!!
Oproep tot de ouders en zwangere moeders om niet te roken.
Ook voor die kinderen is dit boek geschreven en aan hen draag ik het op.
Roger
Blanpain,
16
september 2003.
[1] Openbare plaatsen moeten rookvrij worden. Dat omvat de horeca, het openbaar vervoer en de bedrijven. De controle wordt opgedreven. Ook in de scholen en met name op de speelplaatsen moeten sigaretten taboe worden, zowel voor leerlingen als voor leraars....” (5 september 2003)..